Σκελετος.

Κατηγορία: ΓΝΩΜΕΣ

Τελικά μόνο γραβάτα δεν του φόρεσαν

by Δημήτρης Παυλόπουλος

25d30409b702f1e520f3152f05d32620

Ο Τσίπρας κι ο Γιούνκερ πριν την σύνοδο κορυφής στην Ρίγα της Λετονίας τον Μάιο του 2015.

Μετά, λοιπόν, από τα καταπληκτικά επικοινωνιακά παιχνίδια της αριστερής κυβέρνησης, με το όχι του δημοψηφίσματος που τελικά έγινε ένα τεράστιο ναι και όχι σκέτο ναι αλλά και ναι σε όλα, έρχεται νέο πακέτο βοήθειας της τάξης των 80 δις σε βάθος τριετίας με δημοσιονομικά μέτρα να υπολογίζονται μετριοπαθώς στα 12 δις.

Η πάλαι ποτέ αριστερή και ριζοσπαστική κυβέρνηση που θα έβαζε τέλος στα μνημόνια της λιτότητας και θα πρωτοτυπούσε σεβόμενη την ψήφο και της 25ης Ιανουαρίου αλλά και της 5ης Ιουλίου, η κυβέρνηση που θα αγωνιζόταν για μια βιώσιμη και αμοιβαία επωφελή συμφωνία, πέταξε ένα μεγάλο χρονικό διάστημα στον αντίπαλο, διάστημα που θα μπορούσε να είχε αξιοποιήσει υπέρ συμφερόντων ημών και αφού δεν έλαβε πράσινο φως από Ρωσία και Κίνα για χρηματοδότηση, έκαψε και το τελευταίο χαρτί της, αυτό του δημοψηφίσματος.

Ένα δημοψήφισμα που συνέβη με κλειστές τις τράπεζες, διότι αν ήταν ανοιχτές θα κατέρρεαν, και για ένα ερώτημα που ήταν θολό και κατά μία έννοια ανύπαρκτο, εφόσον κατά την διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, η πρόταση Γιούνκερ, που περιείχε λιγότερα μέτρα, πρακτικά είχε λήξει.

Παρά ταύτα, το δημοψήφισμα διεξήχθη μέσα σε αντίξοες συνθήκες, και ο λαός για άλλη μια φορά δήλωσε την ριζική αντίθεσή του με τα μνημόνια και την πολιτική και ταξική βαρβαρότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ταυτόχρονα, ο Τσίπρας εκμεταλλεύτηκε το όχι, με σκοπό να ενισχύσει και να ισχυροποιήσει την θέση του στην κυβερνητική καρέκλα, γι’ αυτό συγκάλεσε τους πολιτικούς αρχηγούς, διευρύνοντας την ευθύνη της διαπραγμάτευσης και δημιουργώντας παράλληλα ένα εφεδρικό τμήμα κοινοβουλευτικής υποστήριξης προς την κυβέρνησή του.

Και σήμερα, ο Τσίπρας φέρνει μία συμφωνία κόλαφο με χυδαία και αντιλαϊκά μέτρα, που περιλαμβάνουν μειώσεις συντάξεων, αυξήσεις ασφαλιστικών εισφορών, άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων, εν συντομία όλα όσα περιελάμβανε η εργαλειοθήκη του ΟΑΣΑ, που είχε τεθεί και στην προηγούμενη κυβέρνηση. Kαι φυσικά, ένα σημείο ακραίας επέμβασης και κατάλυσης, όχι μόνο της λαϊκής κυριαρχίας αλλά και των όποιων αστικών εγγυήσεων, αποτελεί κατά τη γνώμη μου η πρόταση για την μεταφορά των προς αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων του δημοσίου σε ειδικό ταμείο, το οποίο δε θα εδρεύει καν στην Ελλάδα, αλλά στο Λουξεμβούργο, με μόνη εκκρεμότητα τον καθορισμό του ύψους της αξίας της περιουσίας που θα διατεθεί σε αυτό (αρχικά ήταν στα 50 δις).

Αυτή, λοιπόν, η συμφωνία, που αριθμητικά έχει πολλές ομοιότητες με το πρώτο μνημόνιο, θα φέρει χιονοστιβάδα κρίσεων και ύφεσης, όχι μόνο στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ, που, απ’ ό,τι φαίνεται, οδεύει προς αυτοδιάλυση, αλλά πολύ περισσότερο στην κοινωνία και στα χαμηλά και μεσαία στρώματα που καλούνται και πάλι να πληρώσουν την κρίση του κεφαλαίου, την κρίση της τραπεζοκρατίας και των διαφόρων λόμπι.

Μπορούσε όμως ο Τσίπρας να βαδίσει σε διαφορετικά μονοπάτια και να ακολουθήσει διαφορετική πορεία ανάπτυξης για τη χώρα και τον λαό;

  1. Μονομερής διαγραφή του χρέους, ένα χρέος που συνεχώς αυξάνεται και διαρκώς πληρώνεται από αυτούς που δεν το δημιούργησαν.
  2. Κρατικοποίηση των τραπεζών.
  3. Ίδρυση νέας Τράπεζας της Ελλάδας, με σκοπό να εκκαθαριστεί η υπάρχουσα και να μην αναγκαστεί το ελληνικό δημόσιο να καταβάλει τα 120 δις στον ELA.
  4. Έκδοση νέου νομίσματος για την κάλυψη των εγχώριων και διεθνών συναλλαγών, στηριζόμενο στα αποθεματικά της χώρας σε χρήμα και χρυσό (35 δις).
  5. Δέσμευση του μαύρου χρήματος, εντός και εκτός συνόρων.
  6. Ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης με σκοπό την επαρκέστερη κάλυψη των κοινωνικών αναγκών.
  7. Έμφαση και ανάπτυξη του δημοσίου τομέα και νευραλγικών πτυχών αυτού, υγεία και παιδεία.

Όλα αυτά τα σημεία αναδεικνύουν την ύπαρξη εναλλακτικού τρόπου δράσης και συγκεκριμένα αποτελούν ένα μεταβατικό πρόγραμμα προς κάτι διαφορετικό από το σημερινό εξευτελιστικό μοτίβο κοινωνίας και οικονομίας σε αποσύνθεση. Η συμφωνία αυτή που φέρνει ο Τσίπρας είναι μία παράταση της συνεχιζόμενης κρίσης της χώρας και του λαού, χωρίς ίχνος ανάπτυξης. Δεν υπάρχει σωτηρία στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των διεθνών κέντρων του καπιταλισμού. Το σύστημά τους δεν ταιριάζει με την θεμελιώδη και πανάρχαια έννοια του ανθρώπου. Έχουμε ιστορικό χρέος να ανατρέψουμε αυτήν την κατάσταση και να χαράξουμε νέους δρόμους, πέρα και πάνω από την φτηνή υποτέλεια που επιτάσσει η ληστρική Ευρώπη των τραπεζών και του κεφαλαίου.

Κύριε Τσίπρα,

by Δημήτρης Παυλόπουλος

Κύριε Τσίπρα κάνατε τον Σαμαρά σωτήρα και επιβεβαιώσατε την πολιτική του ως την μόνη σωτήρια λύση του τόπου και του λαού.

Κύριε Τσίπρα, προκηρύξατε ένα δημοψήφισμα για μία πρόταση της τρόικας που από χτες το βράδυ έπαψε να ισχύει.

Κύριε Τσίπρα, κλείσατε τις τράπεζες, αφήνοντας τον κόσμο, τον φτωχό και τον εξαθλιωμένο, όχι τον πλούσιο και τον φοροδιαφεύγοντα, χωρίς χρήματα και την ίδια ώρα του μιλούσατε για περηφάνια και αξιοπρέπεια.

Κύριε Τσίπρα, ζητάτε όχι αλλά δεν λέτε πώς θα το χρησιμοποιήσετε και για ποιους σκοπούς, παρά μόνο ότι θα βοηθήσει την διαπραγμάτευση, δηλαδή θα ενισχύσει την δική σας πρόταση-μνημόνιο, που διαφέρει κατά ελάχιστο από αυτή που αιτούνται οι δανειστές. Για παράδειγμα εσείς ζητάτε αύξηση ασφαλιστικών εισφορών στις συντάξεις από το 4% στο 5%, ενώ η τρόικα ζητά να πάνε στο 6%.

Και σα να μην έφταναν όλα αυτά, μετά από το κλίμα φόβου και τεχνητής ανασφάλειας που έχετε δημιουργήσει, εξαπατώντας την κοινωνία, ότι με το δημοψήφισμα ανοίγει ο δρόμος για την ελπίδα και την απελευθέρωση από τα μνημόνια της λιτότητας, σπεύσατε να ζητήσετε διετή στήριξη από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό σταθερότητας, στις ιδρυτικές διατάξεις του οποίου αναφέρονται σαφώς οι αυστηρές προϋποθέσεις χρηματοδότησης, μεταξύ άλλων αναφέρεται: «Εάν εκδοθεί απόφαση, σύμφωνα με την παράγραφο 2, το συμβούλιο διοικητών αναθέτει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή—σε συνεργασία με την ΕΚΤ και εφόσον είναι εφικτό, από κοινού με το ΔΝΤ—να διαπραγματευτεί με το ενδιαφερόμενο μέλος του ΕΜΣ Μνημόνιο Κατανόησης (ΜΚ) όπου θα περιγράφονται αναλυτικά οι όροι που θα συνδέονται με τη διευκόλυνση χρηματοπιστωτικής συνδρομής. Το περιεχόμενο του Μνημονίου Κατανόησης αντικατοπτρίζει τις αδυναμίες που πρέπει να αντιμετωπιστούν και το μέσο χρηματοπιστωτικής συνδρομής που έχει επιλεγεί. Παράλληλα ο διευθύνων σύμβουλος του ΕΜΣ καταρτίζει πρόταση συμφωνίας για διευκόλυνση χρηματοπιστωτικής συνδρομής, περιλαμβάνουσα τους όρους και τις προϋποθέσεις χρηματοδότησης, καθώς και την επιλογή των μέσων, που υποβάλλεται στο συμβούλιο διοικητών προς έγκριση».

Κύριε Τσίπρα, αποτύχατε να πείσετε για το ανέφικτο. Ότι δηλαδή μέσα στον ίδιο δρόμο ανάπτυξης και στα ισχύοντα θεσμικά πλαίσια, της ΕΕ, του Ευρώ και του ΔΝΤ, υπάρχει τρόπος για φιλολαϊκή ευημερία και κοινωνική αξιοπρέπεια.

Κύριε Τσίπρα, γίνατε άλλος ένας ανεπιθύμητος και ανέντιμος πρωθυπουργός που καπηλεύτηκε τις αξίες και την ιστορία της αριστεράς, ακόμη και τις όποιες ανόθευτες αστικές διαδικασίες, όπως αυτή του δημοψηφίσματος, με σκοπό να εξυπηρετήσει, όπως και οι προηγούμενοι, τα ίδια αντιλαϊκά συμφέροντα.

Το μόνο που έχετε να κάνετε, κύριε Τσίπρα, είναι να παραιτηθείτε, λέγοντας στον λαό την αλήθεια, ότι μέσα στην ΕΕ και στο Ευρώ, δεν υπάρχουν περιθώρια σωτηρίας.

Όταν η ψυχή λείπει και το κορμί δεν φτάνει

by Δημήτρης Παυλόπουλος

Σημείο των καιρών, ένα από τα πολλά αυτής της μαύρης εποχής, αποτελεί το ομολογουμένως επικίνδυνο εγχείρημα του Σάκη Ρουβά να ξεπεράσει το είδος μουσικής που ο ίδιος με θέρμη όλα αυτά τα χρόνια υποστήριζε και να μεταβεί σε ένα τελείως διαφορετικό και άγνωστο για κείνον και για το κοινό του, χώρο. Επέλεξε, κατά την γνώμη μου, όχι τυχαία, το Άξιον Εστί, σε ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη και μουσική Μίκη Θεοδωράκη.

Ένα εμβληματικό έργο που έχει μια τεράστια ιστορία. Ένα έργο που κουβαλάει στα λόγια του την ματωμένη ιστορία των αγώνων για ελευθερία, για δικαιοσύνη, για ζωή. Ένα έργο που φυσικά κύλισε μέσα στις φλέβες μας και ημών και παλαιότερων από εμάς, μπήκε μέσα στα σπίτια μας και στις καρδιές μας, και ακόμη μας συντροφεύει στα πέτρινα χρόνια της κρίσης.

Ένα έργο που αναγνωρίστηκε και καταλογίστηκε παγκοσμίως στα κλασσικά έργα του σύγχρονου πολιτισμού, έργο που ο ίδιος ο συνθέτης είχε χαρακτηρίσει, ως λαϊκό ορατόριο. Ο λόγος που το έργο αυτό καταξιώθηκε, ταξίδεψε και ταξιδεύει στις σκέψεις και στα όνειρα χιλιάδων, είναι αυτή η αρμονική σύνθεση του λόγου με τη μουσική που όσον αφορά το λαϊκό κομμάτι, εκφράζεται με την ανεπανάληπτη και ανεπιτήδευτη φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση.

Σήμερα, αυτή η αρμονία διαταράσσεται για προσωπικούς λόγους ματαιοδοξίας του διάσημου σταρ, που όπως κοινώς λέγεται κάνει με αυτόν τον τρόπο, στροφή στην καριέρα του. Η στροφή όμως που διαπράττει είναι ολέθρια, όχι για το έργο, γιατί το έργο αυτό, δεν μπόρεσε να το σβήσει κανείς και τίποτα, αλλά για τον ίδιο τον καλλιτέχνη, που έπνιξε την φωνή του μέσα στους στίχους ή καλύτερα οι στίχοι έπνιξαν την φωνή του.

Είναι όμως φυσικό, να μην αναμένεις τίποτε το ιδιαίτερο από μία τέτοια προσπάθεια. Μια προσπάθεια που προωθήθηκε διαφημιστικά από οποιαδήποτε άλλη συναυλία, ακόμη και του ίδιου του Θεοδωράκη, αλλά δεν κατάφερε ούτε καν να ξυπνήσει τις αισθήσεις και τα συναισθήματα που αφθονούν στην πρώτη ερμηνεία του έργου.

Και ο λόγος βρίσκεται στην κακή συνύπαρξη των συντελεστών αυτής της παράστασης, από τη μία ο Σάκης, με τις φούστες στην Κύπρο και τα ανεπανάληπτα χιτ, από την άλλη ο κόσμος με τα κινητά στο χέρι να φωτογραφίζει τον σταρ, αγνοώντας ή και αδυνατώντας να συλλάβει το έργο, όχι λόγω ιδιωτείας αλλά λόγω τελείως διαφορετικών ακουσμάτων. Το έργο φυσικά και δεν κακοποιήθηκε (αυτό δεν το μπόρεσε να το κάνει ούτε η Χούντα), ο κόσμος βεβαίως και δεν γνώρισε το Άξιον Εστί (ειδικά οι υποστηρικτές/ιες του Ρουβά) και ο Ρουβάς κέρδισε με τα δικά του κριτήρια, μια μάχη που θα κριθεί από την μουσική ιστορία αυτού του τόπου, την οποία δυστυχώς ακόμη και την Βαρδινογιάννη να έχεις φίλη, δεν μπορείς να ελέγξεις και να επηρεάσεις.

Κλείνοντας, να σημειώσω πως ο κόσμος που έτρεξε να καμαρώσει τον Σάκη, άλλοι από περιέργεια, άλλοι από φανατισμό κατά τις εκτιμήσεις της δημοσιογραφικής αστυνομίας των πρωινάδικων ήταν δεκαπέντε χιλιάδες. Σημειώνω, λοιπόν, ότι δεκαπέντε χιλιάδες δεν χωράνε ούτε στο Αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου.

Συμφωνία της Βάρκιζας ή ανατροπή;

by Δημήτρης Παυλόπουλος

2 Φεβρουαρίου του 1945. Ημέρα μνήμης και λύπης για όλη την αριστερά και τους λαϊκούς αγώνες. Εκείνη την ημέρα ύστερα από 10ήμερη διαβούλευση υπογράφεται η συμβιβαστική συμφωνία της Βάρκιζας, μεταξύ του ΕΑΜ, της κυβέρνησης Πλαστήρα και των Βρετανών. Η συμφωνία αυτή όριζε τον μονομερή αφοπλισμό του ΕΛΑΣ και των λοιπών αντάρτικων ομάδων του ΕΑΜ, με την παράλληλη δημιουργία εθνικού στρατού. Το περίφημο άρθρο 3 της Συμφωνίας όριζε την γενική αμνήστευση των αδικημάτων που τελέστηκαν από τις 3 Δεκέμβρη του ’44 και έπειτα και είχαν αμιγώς πολιτικό χαρακτήρα.

Αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας, στο υπουργείο Εξωτερικών. Πρώτη σειρά από αριστερά: Στ. Σαράφης, Γ. Σιάντος, Ηλ. Τσιριμώκος, Ι. Σοφιανόπουλος, Ν. Ασκούτης και Μ. Παρτσαλίδης.

Αμέσως μετά την υπογραφή της συμφωνίας της Βάρκιζας, στο υπουργείο Εξωτερικών. Πρώτη σειρά από αριστερά: Στ. Σαράφης, Γ. Σιάντος, Ηλ. Τσιριμώκος, Ι. Σοφιανόπουλος, Ν. Ασκούτης και Μ. Παρτσαλίδης.

Όμως δεν είναι τόσο η ίδια η Συμφωνία που από μόνη της θέτει τα θεμέλια μιας αστικής δημοκρατίας κατά τα τότε δυτικά πρότυπα, όσο οι συνθήκες μέσα στις οποίες υπογράφεται. Είναι γνωστό ότι οι αρχές του 1945 βρίσκουν την Ελλάδα ελεύθερη και αδούλωτη από τις δυνάμεις του Άξονα και το ΕΑΜ να ελέγχει τις 29 από τις 31 πόλεις της Ελλάδας, με μεγαλύτερη δε επιρροή στην ύπαιθρο. Υπήρχε μάλιστα μια πλήρης εικόνα των ΕΑΜικών δυνάμεων, οι οποίες, σύμφωνα με τον Θ. Μακρίδη (επιτελάρχη του ΕΛΑΣ), επαρκούσαν για διετή αμείωτο πόλεμο, εναντίον των Άγγλων.

Ωστόσο παρά το θετικό κλίμα αποδοχής της νίκης του ΕΑΜ, που δεν ήταν άλλη από την νίκη της πλειονότητας του ελληνικού λαού που συμμετείχε στις τάξεις του, η ηγεσία του ΚΚΕ, σπεύδει να αμαυρώσει τις συνθήκες αυτές και να παραδώσει και κυριολεκτικά και μεταφορικά, εδάφη και όπλα, στους αντιπάλους της. Η μοναδική, με άλλα λόγια, ευκαιρία της Ελλάδας και του λαού της να απεξαρτηθεί από τα ξένα και ντόπια, δοσίλογα και αντιλαϊκά δεσμά της, ήταν τότε και χάθηκε με ευθύνη μιας ανεύθυνης και μονολιθικής κομματικής ηγεσίας που πίστευε ότι καμία σημασία δεν έχει το λαϊκό κίνημα και οι διεκδικήσεις του και όλα αυτά τα συνθηκολόγησε με μία αναξιοπρεπή προς την ιστορία και τους αγωνιστές της, συνθήκη.

Μετά την συνθήκη γνωρίζουμε πολύ καλά τι ακολούθησε. Οι Άγγλοι, με την υπογραφή της κορυφής και όχι της βάσης του ΚΚΕ, κατάφεραν να διαλύσουν κάθε πυρήνα αντίστασης και διεκδίκησης. Η κυβέρνηση Πλαστήρα και η επόμενη, του Παπάγου, έφεραν σε πέρας το δύσκολο έργο της εφαρμογής της τάξης. Ήταν η περίοδος της λευκής τρομοκρατίας, των εξοριών, των συλλήψεων, των δολοφονιών, των εκτοπίσεων (μιας και δεν ίσχυε καθολικά η γενική αμνηστία) και όλα αυτά δεν γινόντουσαν, πλέον, από τις κατοχικές δυνάμεις αλλά από τους συνεργάτες αυτών, από εκείνους που απουσίαζαν από κάθε κρίσιμη ιστορική στιγμή και στέφθηκαν κατόπιν ελευθερωτές.

Η απάντηση του ΚΚΕ, δεν μπόρεσε να αντιστρέψει την κατάσταση, ο Δημοκρατικός Στρατός, δεν καταφέρνει, παρά τις όποιες νίκες του, να αντιστρέψει το κλίμα του αντικομμουνισμού και του εμφυλίου μίσους, το οποίο ενίσχυαν και οι Βρετανοί. Ακόμη και σήμερα, θα μπορούσε να πει κανείς ότι το κλίμα αυτό, έστω και αν έχει τονίσει, συνεχίζει να αναπνέει και να βρωμίζει τις σκέψεις μας, είτε μέσα από πολιτικούς σχηματισμούς που χαιρετάνε ναζιστικά, είτε μέσα και από στελέχη κυβερνήσεων, όπως ο Μπαλτάκος που δήλωνε φύσει και θέσει αντικομουνιστής και άλλοι.

Πέραν λοιπόν, του ιστορικού ερωτήματος που προκύπτει για το πώς θα συνέβαιναν τα πράγματα, αν δεν είχε υπογραφεί αυτή η Συμφωνία, αν δηλαδή ο αγώνας στα βουνά συνεχιζόταν, αν οι εκκλήσεις του Βελουχιώτη και άλλων για μη παράδοση των όπλων ακούγονταν και υπερνικούσαν την ευτελή συνθηκολόγηση, προκύπτει και η σύγκριση της στάσης της κομματικής ηγεσίας του τότε, με την στάση της ηγεσίας του ΚΚΕ, σήμερα.

Αν, πιο απλά, αυτή η προσκόλληση στην ιδεολογική καθαρότητα και τιμιότητα, δεν οδηγεί σε αντίστοιχους συμβιβασμούς το κίνημα και τους αγώνες των λαών για ανατροπή της βαρβαρότητας του καπιταλισμού. Ίσως αυτή η δυσκολία και η αποστασιοποίηση από την σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα, να ανακόπτει οποιαδήποτε συλλογική και συντονισμένη αντίδραση, ακόμη και αυτές των τελευταίων ημερών, που ούτε σαφή ταξικό προσανατολισμό έχουν, ούτε βέβαια φέρουν αιτήματα για ανατροπή και σύγκρουση. Το μόνο που ζητούν είναι πιο δίκαιη διαπραγμάτευση με την ΕΕ και τους μηχανισμούς της που τέσσερα χρόνια τώρα μας έχει πετάξει στη δίνη των μνημονίων.

Ανεξάρτητα, λοιπόν, με το αν η διεκδίκηση αυτή, στερείται ιδεολογικού και ταξικού πρόσημου ή ακόμη και ρεαλισμού, η αριστερά των αγώνων και των εξεγέρσεων, της ανατροπής και της ρήξης, οφείλει να εκμεταλλεύεται κάθε κίνηση και ευκαιρία για συσπείρωση και ενδυνάμωση του λαϊκού κινήματος. Η αριστερά έχει ιστορική ευθύνη, όχι απλώς να ασκεί μια άγονη αντιπολίτευση στην όποια αστική κυβέρνηση, αλλά να ερμηνεύει την δεδομένη πολιτική και οικονομική κατάσταση, με τρόπο κατανοητό, βρισκόμενη παράλληλα μπροστά από τις εξελίξεις και όχι έρμαιο ή χειρότερα μακριά από αυτές. Η αριστερά, εν ολίγοις, οφείλει να μην επαναλάβει τα λάθη του παρελθόντος που μας ταλαιπωρούν και την ταλαιπωρούν ακόμη και σήμερα.

Πλέκοντας το ψηφιδωτό του Χατζιδάκι

by Δημήτρης Παυλόπουλος

images

Κοιμήθηκε η Περσεφόνη, στην αγκαλιά της γης και ξύπνησε στα χέρια της Περιστέρη και της ομάδας της,  με μέσα και υποδομές που είχαν προσφερθεί από την Ελληνικός Χρυσός Α.Ε., η γνωστή εταιρία που ταλαιπωρεί επί ένα χρόνο, τον μαρτυρικό τόπο των Σκουριών Χαλκιδικής, προκειμένου να χορτάσει τις αδηφάγες ορέξεις των μετόχων της, μη λαμβάνοντας υπόψη τις τύχες των κατοίκων και του περιβάλλοντος. Όλα τα μέσα του τύπου προβάλλουν μανιωδώς τη νέα πολιτιστική ανακάλυψη πανηγυρίζοντας για τη νέα παγκόσμια αίγλη που θα απολαύσει η χώρα με αυτόν τον ομολογουμένως, εξαίρετου κάλλους, θησαυρό.

Ωστόσο οι κακές γλώσσες δε σταματούν να μας θυμίζουν, ότι αυτή η ανασκαφή έχει ξεκινήσει εδώ και τρία χρόνια, μέσα στα οποία πότε δεν είχε ακουστεί ούτε λέξη από τους, κατά τα άλλα, αρχαιολάτρες δημοσιογράφους του τύπου. Και μιας και χθες συμπληρώθηκαν 89 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου ερωτικού Μάνου Χατζιδάκι, θυμόμαστε το κείμενό του για το πρόσωπο του τέρατος και για αυτούς που δεν το φοβούνται άρα του μοιάζουν. Ο Χατζιδάκις σε αυτή την παραδοχή φυσικά αναφερόταν στο τέρας του ναζισμού, ίσως κάπως πρόωρα αλλά σίγουρα με μία αναγνωρισμένη ευφυΐα και διορατικότητα.

Μία μεγαλειώδης σκέψη, συνοδευόμενη από εξαίσιες μουσικές συνθέσεις, οι περισσότερες άγνωστες, καθότι δεν είχαν και δεν έχουν δημοσιογραφικό και πολιτικό ενδιαφέρον για τη σημερινή καθεστωτική δημοσιογραφία και την κυβερνητική πολιτική, οι εκπρόσωποι της οποίας, παλαιότερα, την χλεύαζαν και την απαγόρευαν, σήμερα όμως επειδή δεν την κατανοούν, την αγνοούν. Η παραπάνω συλλογιστική του Χατζιδάκι, σχετικά με το τέρας του ναζισμού, συνοδεύει και συνοδεύεται από μία καταπληκτική συναυλία, το 1994, με την ορχήστρα των χρωμάτων της πάλαι ποτέ ΕΡΤ, που ο ίδιος είχε δημιουργήσει (και έκλεισε ο πρωθυπουργός, ο κατά τα άλλα αρχαιολάτρης και θαυμαστής του πολιτισμού μας, μαζί με διάφορους υποτακτικούς κονδυλοφόρους που τώρα γιορτάζουν το πολιτιστικό θαύμα) με θέμα τον ναζισμό.

Τότε ήταν για κάποιους ανεπίκαιρο, όμως για τον Χατζιδάκι ήταν μία παράσταση, στην οποία πρωταγωνιστούσε ο θάνατος. Ήταν οι εικόνες της κατοχής, όπως αποτυπώθηκαν στα μάτια του νεαρού τότε ΕΠΟΝίτη. Για τον Χατζιδάκι, δεν ήταν θεωρία, ιδεολογία, αναρχία, ήταν μια τραγική παράσταση με θύματα τους θεατρίνους και τους θεατές. Αυτός ήταν και είναι ο Χατζιδάκις, ένας πανέξυπνος αστός που συγκρουόταν με οτιδήποτε θεωρούσε αντίθετο στη λογική του, είτε ερχόταν από τα δεξιά είτε από τα αριστερά.

Και αναρωτιόμαστε: τι θα έλεγε σήμερα, βλέποντας την κατάντια της χώρας και την περιδίνησή της στον σιχαμερό και αιματοβαμμένο κυκλώνα του ναζισμού. Τι θα έλεγε, ακούγοντας τον Κασιδιάρη να λέει ότι δεν είναι ναζιστής, αυτός που κατ’ επανάληψη εκφράζει την απεριόριστη συμπάθεια και σεβασμό του στο «όραμα» και στην ιστορία του Γ Ράιχ και του αρχηγού αυτού; Τι θα αποκρινόταν σε όλους αυτούς που αντιδρούν στο σύστημα ψηφίζοντας το πιο συστημικό κόμμα, την Χρυσή Αυγή; Σε όλους όσους καταφεύγουν στο ναζιστικό και εγκληματικό ιδεολόγημα, για να εκφραστούν πολιτικά; Σε όσους καμαρώνουν χαιρετώντας ναζιστικά και λησμονώντας επιδεικτικά τις ματωμένες μνήμες 80 εκατομμυρίων ψυχών, που πολλές από αυτές χάθηκαν μέσα στην κτηνώδη βαρβαρότητα των φούρνων και των λατομείων των στρατοπέδων συγκέντρωσης;

Ίσως να ύψωνε ένα φύλλο του Ριζοσπάστη, όπως είχε κάνει ένα πρωινό, στο στέκι του, στου Φλόκα, θέλοντας να χλευάσει την ποταπή προσωπικότητα του Γρηγόρη Μιχαλόπουλου, διευθυντή της φασιστικής  εφημερίδας: Ελεύθερη Ώρα. Και υπερασπιζόμενος παράλληλα το δικαίωμά του, να χαιρετά όποιον εκτιμά.

Αυτός ήταν ο Χατζιδάκις. Ένας δημοκράτης, αστός και συνάμα αριστερός, καθώς όπως έλεγε: «εγώ περιέχω και τον αριστερό, εκείνος όμως δε με περιέχει». Ένας διανοούμενος που σιχαινόταν καθετί το απάνθρωπο, καθετί το κτηνώδες και βίαιο που επιζητά να υποτάξει την τάση του ανθρώπου για ελευθερία. Σιχαινόταν επίσης τον μικροαστισμό, κατέκρινε το life-style του Κολωνακίου και την επιρροή που ασκούσε στη νεολαία.

Προστάτευε το νέο, το υγιές, το καινούργιο, με χαρακτηριστικό στιγμιότυπο την αντίδρασή του απέναντι στις απόψεις ορισμένων σε ένα δείπνο φίλων του Δημήτρη Χορν, που υπεραμύνονταν της απόφασης του δικαστηρίου, κατά την οποία αθωωνόταν ο δολοφόνος του νεαρού μαθητή Καλτεζά. Η απόφαση έλεγε ότι ο αστυνομικός απειλήθηκε από τη ρήξη μολότοφ από τον μαθητή, γι’ αυτό και τον δολοφόνησε (παρόμοια υπόθεση, με αυτή της δολοφονίας του Γρηγορόπουλου). Ο Χατζιδάκις τότε απάντησε πως όταν έχει να διαλέξει ανάμεσα σε ένα παιδί που εξεγείρεται ακόμη και με κάπως υπερβολικό τρόπο, και σε έναν εκπαιδευμένο αστυνομικό που κρατά όπλο, διαλέγει τον νέο.

Ακόμη ένα άλλο περιστατικό που βεβαιώνει την βαθιά του πίστη στην ελευθερία του ανθρώπου, ήταν τότε που αρνούνταν να επιστρέψει στην Αθήνα, μέχρι να δει να κρεμιούνται οι δήμιοι του λαού, οι τότε κυβερνήτες του, οι απόγονοι και κληρονόμοι των αρχών του ναζισμού, οι συνεργάτες των Γερμανών, οι πραξικοπηματίες του 1967 (ή οι επαναστάτες, όπως τους αποκαλούν οι ομοϊδεάτες του Κασιδιάρη).

Αυτός ήταν ο πολιτικός και συνάμα ποιητικός Μάνος Χατζιδάκις που προσπάθησε με τον πιο γόνιμο και ευφυή τρόπο να πλουτίσει την ένδεια των καιρών του και να ορθώσει έναν φάρο για τους νεότερους. Μπορεί να έφυγε νωρίς, όμως παραμένει ακόμα σαν αναμμένη φλόγα να ζεσταίνει τις παγωμένες μας σκέψεις και να φωτίζει το άγνωστο και σκληρό μας μέλλον.